دسته‌بندی نشده

آسمان تئاتر ابری است

هادی حسن زاده جوشقان(کارشناس هنرهای نمایشی)

شاید اگر اشیل پدر نمایشنامه نویسی، آن روزها در یونان باستان «پرومته در زنجیر» را نمی نوشت انسان امروز اسیر گونه گونی هنرهای نمایشی نمی شد.

شاید وقتی شکسپیر «هملت» و «اتللو» را می  نوشت و در تماشاخانه های انگلستان به اجرا در می آورد در این اندیشه نبود که بعد از خودش نویسندگان و کارگردانان بسیاری پا به عرصه تئاتر خواهند گذاشت و سبک ها و ژانر های زیادی در هنرهای نمایشی هر روز نو به نو خواهند شد و قرن ها  بعد میرزا فتحعلی آخوند زاده وقتی «طبیب اجباری» را ترجمه کرد و از فرنگ برگشت شاید نمی دانست  که چه از سر هنرهای نمایشی خواهد گذشت.

تا آنجا که امروز در جای جای این پهنه ی خاکی، جشنواره های متنوع و تماشاخانه های بسیار و تئاتری های پر از اندیشه سودا و خلاقیت ظهور و بروز کرده اند به گونه ای که  حتی در استان کوچک خراسان شمالی  جشنواره های ملی برگزار می شود و در شهر های کوچک با امکانات حداقل ، شاهد پویایی هنر نمایش و تکاپوی هنرمندان عرصه ی تئاتر هستیم.

اما بعد از گذشت قرن ها از ظهور «اشیل» و «سوفوکل» سوال امروز این است که در استان و شهرستان مان اسفراین چه تلاشی در جهت اعتلای این هنر والا کرده ایم؟

بی گمان در رشد هنرهای نمایشی سه ضلع یک مثلث دخیل هستند اول هنرمندان تئاتر، دوم مسئولین و متولیان ذی صلاح و ذی ربط و سوم مردم.

روشن است که ارتباط این سه ضلع همانا شاکله ی فرهنگ و زیرساخت های این هنر متعالی است و هرچه  این روابط تنگاتنگ باشد، بدون شک رشد بالنده ی هنر های نمایشی در آن جامعه محسوس خواهد بود. چیزی که یافت نمی شود گشته ایم ما…

هرچه از دروازه های کشور بگذریم و نزدیک تر به استان و در آخر به شهرمان برسیم هماهنگی این سه ضلع در بحث هنر های نمایشی کم تر و کم تر می شود  آنجا که هنرمند خلاق است و چمدانی پر از تجربه و گاه دانش، و گاه هر دو را توامان دارد  اما خبر از حمایت متولیان امر نیست یا مردم ضرورتی برای حمایت هنرمندان نمی یابند یا در مواردی متولیان پیگیر هستند اما هنرمند در خلسه هنری خود به ریاضت نشسته است

و یا متولیان و مردم، متقاضی فرهنگ و هنر خلاق هستند و بستر را آماده کرده اند اما متاسفانه هنرمندی که پاسخ گوی این تقاضاها باشد نیست و یا اگر هست دانش و تجربه اش کفاف ایجاد هنری خلاق را نمی دهد که جامعه اش را راضی نگاه دارد.

حال اگر بخواهیم  بررسی ساده ای انجام دهیم که تاثیر هرکدام را در این بین بدانیم و نواقص و نقاط قوت هرکدام را گوشه ی چشمی بیاندازیم باید بگوییم اغلب در استان ما متولیان امر هنر های نمایشی، تخصص مناسب را ندارند و غالبا چندان پایبند به اعتلابخشی این مقوله نیستند و تنها اکتفای ایشان به برگزاری  یکی، دو جشنواره فرمایشی و از پیش تعیین شده است.

از سوی دیگر با یک تحقیق ساده ی میدانی می توان دریافت که مردم استان و شهرمان رفاقتی آن چنان با کلیت هنر و خاصه هنر تئاتر ندارند‌. تنها هنری که شاید مورد تحسین این سامان است، هنر موسیقی آن هم غالباً  موسیقی مقامی استان می باشد که اصالتا تحسین برانگیز نیز هست و البته ضلع سوم و اصلی ترین ستون قوام و سر پا ماندن هنر نمایش در استان و شهرستان هنرمندان عزیز و هم کیش، که می توان آنها را به سه دوره از لحاظ زمان زیست و فعالیت تقسیم بندی کرد، دوره ی اول پیشکسوتان و پیران کهنه کار که در سال های شاید پیش از انقلاب اسلامی و اوایل آن غالباً فعال بوده اند‌. ایشان کوله باری از تجربه دارند، اما تجربه ای که به زینت علم تزئین نشده و تنها می شود از فعالیت همان دوران این عزیزان سخن گفت، چرا که در حافظه ی هنری استان از آن دوران، هرچه به این سوی نزدیک شده ایم ایشان در عرصه ی هنر های نمایشی کم رنگ تر ظاهر شده اند.

اما نسل میانه که بین ایشان دانش آموختگان هنرهای نمایشی به چشم می خورند که البته درس های تجربی نسل  قبل خود را نیز در کارنامه ی علمی و عملی دارند

نسلی که در حال حاضر هنر تئاتر استان و شهرستان را راهبری می کند اما دغدغه مالی، یا غم نان مانع از بروز صحیح خلاقیت این عزیزان است در پاره ای از موارد منیت های فردی این هنرمندان موجب ایجاد خلا بین علم اندوزی و تجربه های سازنده آن ها می شود و این یعنی عقب ماندن از ماراتن پیشرفت فرهنگ و هنر در سطح کشور و جهان. و دوره ی سوم عزیزان جوان تری هستند که شیفته ی جذابیت های هنر تئاتر شده اند و راهی دراز در پیش روی دارند، شاید این نسل اگر نخواهد ره صد  ساله را یک شبه طی کند، هنر های نمایشی را به جاهای بهتری برساند. ‌

صبوری در این نسل کم تر به چشم می خورد ایشان آمده اند که آنک بار ببندند و بر قله ها بدرخشند و بروند. در این میان آیا نمی شود که پیوند متولیان و هنرمندان رقم بخورد که این جوانان تشنه ی یادگیری هدایت درستی بشوند تا به سر منزل مقصود برسند؟

آیا نمی توان با کمی تغییر نگرش در لایه های مختلف مدیریتی مهربان تر با این جریان سازنده برخورد کرد؟ تئاتر می تواند در همه ی زمینه های هنری و فرهنگی تاثیرگذار باشد چرا که  تئاتر مادر همه ی هنر ها است.

اگر منصف باشیم و بودجه ی فرهنگی ارگان های استان و شهرستان را صرف فرهنگ و هنر کنیم، اگر ما هنرمندان منیت های فردی را کنار بگذاریم و به اتحاد بین نسل ها فکر کنیم و در عمل سه نسل را پیوند بزنیم، اگر مردم فهیم ما  با هنر های نمایشی و هنرمندان این عرصه بیشتر آشنا شوند و با سالن های تئاتر آشتی کنند آن وقت می توان امید به اعتلای هنر های نمایشی در استان و شهرمان داشت. به امید آن روز…!

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن