اخبار و گزارش

آسیای مرکزی | منطقه ای طلایی برای استان خراسان شمالی

ایوب کلاته شوری - کارشناس ارشد علوم سیاسی

ایوب کلاته شوری ،کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه تهران و پژوهشگر حوزه آسیای مرکزی و قفقاز با بیان این که استان خراسان شمالی در کلام عنوان« استان مرزی» را یدک می کشید، اما در عمل این مهم محلی از اعراب ندارد، گفت: استان خراسان شمالی تنها استان مرزی کشور بوده،که با وجود برخورداری از مرزی ایمن، فاقد هر گونه معبر مرزی و گمرک رسمی می باشد. تا بدان جا که امروزه شاهد قفل شدن، روابط و مراودات این استان با کشورهای همجوار و هم مرزش یعنی منطقه آسیای مرکزی هستیم.که این مهم سبب از دست رفتن ظرفیت ها و فرصت های کلان اقتصادی شده، به نحوی که به گفته کارشناسان انسداد مرز یکی از عوامل تاثیرگذار در جریان عقب ماندگی توسعه استان به شمار می رود

 

ایوب کلاته شوری، کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه تهران و پژوهشگر حوزه آسیای مرکزی و قفقاز در گفتگو با خبرنگار دو هفته نامه سپهر اسفراین اظهار کرد:

منطقه آسیای مرکزی از دیر و باز با فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی آشنا و عجین بوده است.

این منطقه که متشکل از پنج جمهوری ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان و در مجموع دارای جمعیتی قریب به ۷۰ میلیون نفر می باشد.

و بیش از هفتاد و پنج درصد از خاک آن را بیابان های خشک پوشانده،

که بزرگترین آنها صحرای قره قوم (Qara-Qum) و قزل قوم (Qezel-Qum) است.

ازیک سو، ناحیه مذکور محصور در خشکی و به آب های آزاد دسترسی ندارند. ازسوی دگر، اکثر این کشورها دارای میراث برجای مانده از دوران شوروی سابق یعنی اقتصاد تک محصولی(پنبه) بوده و وابستگی فراوانی به واردات کالاهای اساسی و تکنولوژی دارند.

که این خود، فرصت مناسبی را جهت صادرات محصولات صنعتی و کشاورزی استان خراسان شمالی به این منطقه فراهم می آورد.


وی ادامه داد:

استان خراسان شمالی به سبب مجاورت با این منطقه و  دارا بودن صنایع مادر مهمی مانند سیمان، پتروشیمی، فولاد، آلومینیوم، مصالح ساختمانی و محصولات متنوع کشاورزی، خدمات توریست درمانی، گردشگری، دانشگاهی … می تواند از این ظرفیت ها و پتانسیل های خدادادی برای گسترش صادرات، رونق تولیدات و سرعت بخشیدن به چرخ توسعه استان نهایت استفاده را ببرد.


این پژوهشگر حوزه آسیای مرکزی و قفقاز افزود:

با این وجود نکته قابل تامل اینجاست! علی رغم اینکه استان خراسان شمالی با کشور ترکمنستان،که دروازه ورود به آسیای مرکزی محسوب می شود.

دارای بیش از ۳۰۰ کیلومتر مرز مشترک بود

اما متاسفانه هیچ گونه معبر مرزی باز با این کشور ندارد.

این در حالی است که استان های همجوار ما یعنی استان خراسان رضوی و گلستان دارای چندین گذرگاه مرزی (خطوط ریلی، جاده ای) و منطقه ویژه اقتصادی بوده و در زمینه تجارت با کشورهای منطقه گوی سبقت را از استان ما ربوده اند.

اعطای تهسیلات به مرزنشینان و وجود بازارچه های پر رونق مرزی که زمینه اشتغال زایی هزاران نفر از جوانان بیکار این استان ها را فراهم ساخته، خود گویای این مطلب است.

در چنین شرایطی مرزنشینان استان ما متاسفانه با بیکاری، فقرشدید و به ناچار مهاجرت و ترک مرز دست و پنجه نرم می کنند.

وی خاطر نشان کرد: نه تنها استان های ذکر شده، بلکه ما به طور روزانه شاهد رفت و آمد هزاران دستگاه کامیون حامل کالا از دیگر کشورها از جمله ترکیه به مقصد کشورهای آسیای مرکزی هستیم.

که درحال تردد از جاده های کشورند.

این موضوع به خوبی نشان می دهد اگر دست روی دست بگذاریم، نه تنها بازارهای مرغوب و مطلوب این منطقه را از دست می دهیم، بلکه روز به روز باید شاهد حضور رقبای جدی منطقه ای و فرامنطقه ای در آسیای مرکزی باشیم.

که در آن صورت عرصه فعالیت اقتصادی به شدت تنگ و امکان رقابت در چنین شرایطی برای استان خراسان شمالی غیرممکن خواهد بود.

ایشان در پایان بیان داشت:

البته موضوع جالبی که برخی از مقامات و مدیران استانی بارها مطرح کرده اند، اینکه کشورهای حوزه آسیای مرکزی حاضر به گسترش روابط با استان خراسان شمالی نیستند.

در مقابل این پاسخ  مسئولین، این پرسش ها مطرح می شود.

که آیا دستگاه های استانی و مسئولین امر در بخش های مختلف طی ادوار گذشته، گام های موثری برای برقراری چنین رابطه ای برداشته اند؟

آیا از ظرفیت نخبگان علمی و صاحب نظران این حیطه یا گروه ها و اشخاص ذی نفع( به ویژه بخش خصوصی) بهره برده اند؟

آیا امکانات و زیرساخت ها لازم برای گسترش فعالیت های اقتصادی و مبادلات تجاری با این کشورها را فراهم ساخته اند؟

برای نمونه در استانی که یک متر بزرگراه یا یک متر راه آهن وجود ندارد، بعضا جاده های استان گنجایش عبور و مرور وسایل نقلیه خود استان را ندارند، چگونه می توانند سالانه پذیرای صدها هزار گردشگر یا ماشین آلات سنگین حمل و نقل جاده ای از کشورهای همسایه باشد؟

مهم تر این که چگونه استان های همجوار ما توانسته اند، مناسبات گسترده با این منطقه برقرار کنند، اما استان خراسان شمالی که تنها چند ده کیلومتر با پایتخت یکی از کشورها حوزه آسیای مرکزی ( عشق آباد _ ترکمنستان) فاصله دارد، باید از این امر ناتوان باشد؟

لذا گره کار را باید جایی دیگر جست.

از این رو، تا زمانی که اقدامات اساسی و مهم در جهت رفع مشکلات عدیده ای که استان درگیر آنهاست.

و برشمردن آنها فارغ از بحث حاضر است، صورت نگیرد، انتظار پهن کردن فرش قرمز از سوی دیگران برای گسترش روابط دو یا چند جانبه، شاید رویایی بیش نباشد.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .

بستن
بستن