گردشگری و محیط زیست

تالاب کال شور

نویسنده : مهندس رضا حبیبی

۱۳ بهمن مصادف با ۲ فوریه ۱۹۷۱، روز جهانی تالاب ها نام گرفته است.

در سال ۱۳۴۹ خورشیدی در چنین روزی در شهر رامسر، معاهده ای جهانی برای حفاظت از تالاب ها به تصویب رسید که به کنوانسیون رامسر معروف است.

تالاب از جمله مولد ترین محیط های کره زمین است.

به صورتی که می تواند زیستگاه بسیاری از پرندگان، جانوران، حیوانات و گیاهان مختلف باشد.

تالاب ها همچنین نقش بزرگی در اکوسیستم و حیات بشری دارند. به عنوان مثال برنج یکی از محصولات رایج تالابی، غذای بیش از نیمی از ساکنان زمین است.

از کنوانسیون رامسر می توان به عنوان قدیمی ترین معاهده ی بین المللی با تاکید بر حفاظت از محیط زیست در جهان نام برد.

طرف های معاهده در این کنوانسیون موظفند که تالاب های حائز اهمیت خود را تعیین و با مدیریت صحیح بکوشند تا تعداد پرندگان آبزی را در تالاب های ذکر شده افزایش دهند و منطقه را به اکوسیستمی مفید و تحت حمایت تبدیل کنند.

این در حالیست که ارزش اکولوژیک تالاب ها برای کشورها ۱۰ برابر جنگل ها و ۲۰۰ برابر زمین های زراعی است.

امروزه اما حال تالاب های ایران هیچ خوب نیست.

چه تالاب هایی مانند بختگان، طشک، کم جان، کافتر، مهارلو، ارژن، پریشان، گاوخونی، هامون، جازموریان، میقان و…که در اقلیم خشک و نیمه خشک کشور قرار دارند چه آنهایی که در مناطق مساعد تر و نوار شمالی کشور قرار گرفته اند مانند تالاب انزلی، بوجاق، گمیشان، الماگل، آلاگل، زریوارو … وضعیت ناگواری دارند.

یکی از مهمترین تالاب های رودخانه ای کشور رودخانه کال شور است.

این تالاب در استان‌های خراسان شمالی و سمنان( شهرستان‌های اسفراین، جاجرم و شاهرود) با طول ۳۶۰ کیلومتر واقع شده است.

این تالاب از ۵۵کیلومتری جنوب شرقی اسفراین ( ارتفاعات بینالود) سرچشمه می‌گیرد و به نام رودخانۀ قره‌سو به‌ سوی غرب خراسان شمالی روان و به شهرستان جاجرم در حاشیه پناهگاه حیات وحش میان دشت ( زیستگاه یوزپلنگ آسیایی ) وارد می‌شود.

علاوه براین که این تالاب زیستگاه گونه های خاص و متنوع زیادی اعم از گیاهان و جانوران منحصر به فردی می باشد.

بعضی از قسمت های این تالاب به ویژه آب بندهای تپه سرخ در جنوب اسفراین زیستگاه پرندگان مهاجر در فصول پاییز و زمستان است .

همچنین این رودخانه در ادامه، پس از گذشتن از میان دشت جاجرم  با کال شور جوین یکی و به شهرستان شاهرود وارد می‌شود.

در این شهرستان (شاهرود) با کال شور سبزوار به هم می پیوندد و در ۱۷۵ کیلومتری جنوب غربی سبزوار به دشت کویر وارد و ناپدید می‌شود.

میانگین آبدهی سالانۀ این رودخانه حدود ۲۰میلیون متر مکعب و وسعت حوضۀ آبگیر آن ۵۵ هزار کیلومتر مربع است.

شایان ذکر است که تالاب ها با داشتن ۳درصد سطح کره زمین نقش ۳۰درصدی را در ترسیب کربن این سیاره مسکون ایفا می کنند.

امید است که شاهد کمتر شدن روند ایجاد و احداث سدهایی باشیم که به بهانه آبادانی و توسعه، سبب مرگ تالاب ها و تشدید فرایند ویران گر بیابان زایی شده اند.

تالاب ها و اکوسیستم هایی که روزگاری بهشت پرندگان، جانداران و گیاهان خاصی بوده اند امروزه از آنها با نام مرداب یاد می شود.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .

دکمه بازگشت به بالا