اجتماعی

هر آنچه مربوط به کودکان کار است

ملیکا خدادوست

بر اساس آمار سازمان جهانی کار، سالانه 250 میلیون کودک 5 تا 14 ساله در جهان از کودکی محروم می شوند.

طبق این آمار 120 میلیون نفر از آن ها وارد بازار کار شده و مشغول به کار تمام وقت هستند.

61 درصد این کودکان د رآسیا، 32 درصد در آفریقا و 7 درصد در آمریکای لاتین زندگی می کنند.

کودکانی که وظیفه دارند بخشی از زندگی پر مصیبت خانواده را بچرخانند.

و کودکانی که شناسنامه ندارند، گاهی اوقات در ازای مقداری پول معامله می شوند.

و دیگر مهم نیست زیر دست سرپرستان سنگدل و خشن  بر سر جسم و روح این کارگران معصوم چه می آید .

روز 22 خرداد ماه هر سال برابر با 12 ژوئن در تمام کشور های جهان روز منع کار کودک اعلام شده است.

کودکان باید از سطح زندگی مناسبی که تامین کننده رشد جسمی، ذهنی و اجتماعی آنهاست برخوردار باشند.

پیمان جهانی حقوق کودک، یک پیمان نامه بین المللی است.

که برای دفاع و حمایت از حقوق کودکان تهیه شده است.

این پیمان پس از 10 سال گفتگو میان کشورهای عضو سازمان ملل در سال 1989 میلادی تدوین شد و در سال 1990 به اجرا درآمد.

به طور کلی این پیمان چهار محور بقا، رشد، حمایت و مشارکت را در ارتباط با کودکان مورد توجه قرار داده است.

تعریف کودکان کار در کشور های مختلف یکسان نیست به گونه ای که در برخی کشور های آسیایی کار افراد در گروه سنی 8 تا 13 ساله در زمره کار کودکان قرار می گیرد.

اما عمده تعریفی که شامل بیشتر کشورهای جهان و از جمله ایران می شود اشتغال کودکان زیر 15 سال است.

کودکان کار به کودکان کارگری گفته می شود که به صورت مداوم و پایدار به خدمت گرفته می شوند.

کار کودک نزد بسیاری از کشورها و سازمان های بین المللی فعالیتی استثماری تلقی می شود.

در بیشتر کشور های جهان، کار کودک شامل کار در مزارع، کارخانه ها، معادن و بخش های خدماتی است و مشاغل کاذبی چون دست فروشی را هم در بر می گیرد.

کودکان کار اکثرا به صورت آزاد یا خیابانی، نیمه وقت و تمام وقت، فصلی و کارمزد مشغول کار هستند.

دلایل و پیامد های کار کودک:

بهره کشی از نیروی کار کودک، ریشه در عوامل مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی دارد به نحوی که فقر اقتصادی، بیکاری والدین، اعتیاد، طلاق و شکاف طبقاتی از مهم ترین عوامل افزایش کودکان کار در یک جامعه به شمار می رود.

خانواده فقیری که اکثر درآمد خود را برای خرید غذا صرف می کند، به درآمد کودک خود برای بقا نیاز اساسی دارد.

البته فقر تنها دلیل کار کودکان نیست و نمی تواند به تنهایی عاملی برای بردگی  و دیگر انواع اشتغال باشد.

آسیب پذیری کودکان در برابر کار:

متاسفانه کودکان کار به منظور کسب درآمد به فعالیت های تولیدی، خدماتی یا مشاغل کاذب روی می آورند.

که نتایج آن بازماندن کودک از حقوق اولیه انسانی، آموزش و تحصیل، سلامت جسمی و روانی است.

این کودکان به شدت در معرض انواع آسیب ها و خشونت های جسمی و حتی جنسی قرار می گیرند.

و در آینده با افسردگی، سوء تغذیه و انواع بیماری های روحی و جسمی مواجه می شوند.

فردی که از کودکی به جای تحصیل و تفریح، موظف به تامین اقتصادی و معیشتی خود و خانواده خود است، کودکی خود را تباه شده می بیند.

و هیچ گاه فرصتی برای آموزش یا مهارت آموزی که بتواند تامین کننده ضمانت شغل در آینده اش باشد پیدا نمی کند.

با وجود آن که سوادآموزی همگانی و تغییرات در شرایط کار، طی صنعتی شدن به وجود آمد.

و مفاهیم حقوق کارگر و حقوق کودکان مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

اما ما هم چنان شاهد کودکان کار در اقسا نقاط دنیا هستیم.

قانون ایران در مورد کار کودکان چه می گوید ؟

سال 1373، دولت ایران پیمان نامه جهانی حقوق کودک را امضا کرد.

و تعهدات مربوط به کودکان کار و خیابانی را به صراحت پذیرفت.

اما با گذشت 25 سال، هنوز این قشر به رسمیت شناخته نشده اند. دلیل این مدعی نیز نبود آمار دقیق از این کودکان در کشور است.

مهمترین وظیفه دولت در این خصوص ایجاد حق هویت برای کودکان، صدور کارت شناسایی و اجازه تحصیل در مدارس است.

اما در عمل جز سیاست های نافرجام ضربتی و سرکوبی گام دیگری برداشته نشده است .

در ایران ماده 79 قانون کار، اشتغال به کار کودکان زیر 15 سال را ممنوع دانسته است.

البته کارگران شاغل در کارگاه های خانوادگی که کارفرمای آن ها، همسر یا بستگان و خویشاوندان نسبی درجه یک باشند مشمول قانون کار نیستند.

در نتیجه حداقل سن کار در مورد چنین کارگرانی رعایت نمی شود.

بر اساس قانون کار اگر یک کارفرما کودک زیر 15 سال را به کار بگیرد، متخلف خواهد بود و برای نخستین بار مجازات نقدی، بار دوم مجازات نقدی و حبس و بار سوم علاوه بر این موارد، کارخانه یا کارگاه پلمپ و پروانه کار فرد متخلف ابطال خواهد شد.

از سوی دیگر ماده 84 قانون کار پیش بینی کرده است که در مشاغل و کارهایی که ماهیت آن برای سلامتی یا اخلاق کارآموزان و نوجوانان زیان آور است.

حداقل سن کار 18 سال تمام خواهد بود که تشخیص این امر با وزارت کار امور اجتماعی است.

در حال حاضر آمار مشخص و دقیقی از تعداد کودکان کار در ایران وجود ندارد.

هرچند که برخی منابع و سازمان ها از وجود 2 میلیون کودک کار در ایران خبر می دهند.

ولی آمار های غیر رسمی تعداد کودکان کار ایرانی را 7 میلیون نفر تخمین می زنند که گفته می شود 40 درصد این کودکان را کودکان مهاجر تشکیل می دهند.

با توجه به آمارها و گزارش های موجود حمایت از کودکان کار به عنوان قشری آسیب پذیر امری ضروری است.

هر چند که فعالیت ها و تلاش های بسیاری برای سامان دهی کودکان کار درکشور صورت گرفتهو

و انجمن های حمایت از کودکان کار با پی ریزی انواع برنامه ها و طرح های ویژه تلاش کرده اند.

تا کودکان کار را شناسایی و زمینه امکانات و تسهیلات و بهره مندی از حداقل نیازها را برای این کودکان را فراهم کنند.

اما آن چه مسلم است تمام انواع کار کودک به خصوص بدترین اشکال آن باید ریشه کن شود.

چرا که کار کودک نه تنها بنیان طبیعی و حقوقی انسانی را پایمال می کند.

بلکه تهدیدی جدی برای آینده اجتماعی و رشد و پیشرفت اقتصادی محسوب می شود .

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .

دکمه بازگشت به بالا